نوار تیپ

نوار  تیپ

نوار تیپ چیست؟

یکی از تجهیزات آبیاری قطره‌ای نوار تیپ می باشد که بیشتر برای کشت‌ های ردیفی مورد استفاده و بهره برداری قرار می‌ گیرد. در کشاورزی برای آبیاری گیاهان ردیفی (مانند گل کلم، کاهو، فلفل، پنبه) و نیز گیاهان زراعی (گندم، ذرت، حبوبات) وسیله پخش آب به اندازه کافی نزدیک گیاه نصب می ‌شود تا آب از طریق نفوذ عمقی در خاک به محدوده ریشه گیاه برسد. در سیستم آبیاری نوار تیپ، آب در نزدیکی منطقه توسعه ریشه گیاه به زمین داده می ‌شود تا مساحت و عمق کوچکی از سطح خاک خیس شود. با استفاده از روش آبیاری قطره‌ای می توان تلفات آب را به مقدار قابل ملاحظه‌ ای کاهش داد.

تاریخچه آبیاری قطره ای :

آبیاری قطره ‌ای ساده از زمان ‌های بسیار قدیم مورد استفاده بوده است. فشن شنگ چی چو یک فرد ژاپنی است که قبل از میلاد مسیح با استفاده از گلدان ‌های خاک رس، برای اولین بار از این روش استفاده کرد.

اما آبیاری قطره ‌ای مدرن از سال ۱۸۶۰ در آلمان شروع به کار کرد. در سال ۱۹۲۰ تحقیقات کامل شد و برای اولین بار از نوار تیپ‌ های قدیمی استفاده شد. همچنین ساخت نوار تیپ از پلاستیک، بعداً توسط هانیس تیل در استرالیا انجام شد.

آبیاری قطره ‌ای مدرن از زمان اختراع آبپاش‌ های ضربه ‌ای در دهه ۱۹۳۰ (که به‌ عنوان اولین جایگزین برای آبیاری سطحی ارائه‌شده است)، به‌ عنوان ارزشمند ترین نو آوری در دنیای کشاورزی تبدیل‌شده است.

انواع استفاده و بهره برداری از نوار تیپ :

گاهی ‌اوقات ممکن است در آبیاری قطره ‌ای از میکرو اسپری استفاده کنند، که این دستگاه در یک منطقه کوچک آب می ‌پاشد. میکرو اسپری معمولاً برای درختان یا گیاهانی که ریشه های بسیار بزرگ دارند استفاده می‌شود.

همچنین آبیاری قطره ‌ای زیرسطحی (SDI) به این صورت است که یک نوار آبیاری در زیر خاک و زیر ریشه گیاه دفن می ‌شود و گیاه را آبیاری می ‌کند. این روش معمولاً برای آبیاری یک ردیف محصول به ‌ویژه در مناطقی که منابع آب محدود است استفاده می‌شود.

برای تعیین مناسب‌ ترین سیستم آبیاری قطره ‌ای لازم است مطالعه‌ ای دقیق و در نظر گرفتن همه شرایط مانند خاک، آب، محصول و… انجام شود.

در سیستم ‌های آبیاری قطره ‌ای پمپ ‌ها و شیرآلات ممکن است به ‌صورت دستی با خودکار توسط یک کنترل‌کننده کار کنند و یک قسمت مهم در آبیاری داشتن فیلتراسیون مناسب و با کیفیت در مسیر لوله است.

بیشتر دستگاه‌ های آبیاری قطره ‌ای در نوار تیپ ‌ها از نوعی فیلتر استفاده می‌کنند تا از گرفتگی در مسیر جریان آب توسط ذرات کوچک جلوگیری شود. اکنون فناوری ‌های جدیدی به بازار عرضه ‌شده است که گرفتی نوار تیپ ‌ها را به حداقل می‌رساند.

برخی از سیستم ‌ها آبیاری نیز بدون فیلتر نصب می‌ شوند، زیرا از آب آشامیدنی و تصفیه‌ شده استفاده می‌کنند. البته اکثر تولید کنندگان تجهیزات آبیاری توصیه می‌کنند که از فیلتر ها استفاده شود، زیرا در غیر این دستگاه شامل ضمانت نمی‌ شود.

استفاده از فیلتر های خط آخر، یعنی درست قبل از خروج آب، بسیار مهم است.

آبیاری زیرسطحی معمولاً از آب ‌های بازیافت شده استفاده می‌کند. در بعضی از کشورها، نمی ‌توان از آب‌های بازیافت شده به‌ صورت پاشش استفاده کرد.

آبیاری قطره ‌ای اگر به‌درستی طراحی، نصب و مدیریت شود می ‌تواند با کاهش دادن تبخیر نسبت به سایر روش‌ ها مانند آبیاری سطحی و… به حفظ آب کمک کند. زیرا دقیقاً آب را در ریشه گیاه می ‌ریزد.

علاوه بر این، از بسیاری از بیماری ‌هایی که توسط آلوده‌ شده آب در بین مسیر به وجود می‌آید نیز، جلوگیری می ‌شود.

در مناطقی که محدودیت آب وجود دارد، ممکن است صرفه‌ جویی خوبی صورت نگیرد. اما با این روش با همان مقدار آبی که قبلاً استفاده می ‌کردید، می ‌توانید به فکر افزایش تولید باشید.

استفاده از نوار تیپ جهت آبیاری قطره ‌ای :

یکی از روش ‌های مرسوم آبیاری قطره ‌ای که برای کشت‌ های ردیفی مورد استفاده قرار می ‌گیرد، استفاده از نوار تیپ است که به آبیاری نواری نیز معروف است. در این سیستم آبیاری برای آن که بتوان آب را به پای گیاه رساند، از نوار تیپ (tape) استفاده می ‌شود. این وسیله در واقع یک لوله پلیمری یکسره است که در فواصل مشخص دارای محلی برای خروج قطره ‌ای آب می ‌باشد.

نوار تیپ به دو صورت کلی درز دار یا پلاک‌ دار تولید و عرضه می‌گردد. نوار تیپ پلاک ‌دار دارای قطره‌ چکان می باشد، اما نوار تیپ درزدار، قطره‌ چکان ندارد و به جای آن مسیری زیگزاگ شکل (زیپ مانند) در کنار آن وجود دارد که باعث شکستن فشار آب شده تا قطرات از طریق درز ها خارج و به پای گیاه برسند که اصطلاحاً به در از بغل معروف است. نوع دیگر آن، دارای روزنه ‌ای در روی نوار است که به درز از وسط معروف شده است.

نوار تیپ با تنوع زیادی از نظر ضخامت و فاصله بین قطره ‌چکان ‌ها یا درز ها تولید می ‌شود. از نوار آبیاری می‌ توان برای آبیاری گیاهان مختلف با دوره ‌های رشد متفاوت استفاده نمود. اما پر مصرف ترین نوع آن ها ضخامت ۲۰۰ و ۱۷۵ میکرون با فاصله آبدهی (روزنه یا پلاک) ۲۰ سانتی متر می ‌باشد. فواصل آبدهی معمول دیگر، ۱۰ و ۳۰ سانتی ‌متر می ‌باشد. گرچه برای متراژ های بالا امکان تولید با فاصله سفارشی نیز وجود دارد.

آبدهی نوار تیپ معمولاً از ۱٫۲ تا ۳ لیتر در ثانیه می ‌باشد. هر چقد فاصله درز یا قطره‌ چکان بیشتر باشد (مثلاً ۳۰ سانتی‌متر)، آبدهی نیز بیشتر می‌شود.

با توجه به این که کشور ما در یکی از مناطق خشک جهان قرار گرفته و مقدار بارندگی سالانه آن کم می باشد و از سوی دیگر این بارش ها دارای توزیع نا مناسب زمانی و مکانی هستند و همچنین خشک سالی هایی که در بیست سال اخیر در کشورمان اتفاق افتاده است، کشاورزان عزیز چاره ای جز استفاده مناسب از آبی که در اختیار آن ها است، ندارند زیرا سطح سفره های زیرزمینی آب کشور هر سال مقداری پایین رفته و سبب کاهش تدریجی منابع آبی ایران می شوند.

همچنین تلفات آب در هنگام آبیاری به روش های آبیاری سطحی یا سنتی، بالا است و راندمان آبیاری در روش های سنتی رایج حداکثر بین ۲۵ ۴۰ درصد می باشد بنابراین، ناگزیریم روش های آبیاری جدید که به آبیاری تحت فشار معروفند را جایگزین روش های آبیاری سطحی یا سنتی نماییم. در بین روش های جدید نیز آبیاری قطره ای نسبت به روش های دیگر آبیاری تحت فشار، مزایای بیشتری دارد و آبیاری قطره ای برای کاربرد در مزارعی که دارای منبع آبی شور می باشند نسبت به سایر روش های رایج آبیاری مناسب تر است. در سیستم آبیاری نوار تیپ که یکی از محصولات شرکت توسن صنعت می باشد، آب در نزدیکی منطقه توسعه ریشه گیاه به زمین داده می‌شود تا مساحت و عمق کوچکی از سطح خاک خیس شود. با استفاده از روش آبیاری قطره ‌ای می توان تلفات آب را به مقدار قابل ملاحظه‌ای کاهش داد.

کاربرد های نوار تیپ :

از نوار تیپ برای آبیاری قطره ای کشت های ردیفی و فصلی مانند گوجه فرنگی، فلفل، سیب زمینی، توت فرنگی، پیاز، آفتابگردان، خربزه، هندوانه، چغندر قند، ذرت و محصولات جالیزی دیگر استفاده می شود. نوار آبیاری قطره ای در گلخانه ها نیز قابل استفاده می باشد.

مزایای استفاده از نوار تیپ :

نوار آبیاری قطره ای را می توان در اکثر زمین ها و جالیز ها به کار برد. نوار تیپ به فشار آب زیادی احتیاج ندارد و در مزارع دارای پستی و بلندی محدود نیز بدون نیاز به تسطیح زمین قابل استفاده است. همچنین نوار تیپ را می توان در هنگام کشت و به صورت مکانیزه با استفاده از تراکتور نصب نمود. از مهم ‌ترین مزایای نوار آبیاری قطره ‌ای می‌توان به موارد زیر را اشاره کرد :

·        نصب آسان و سریع

·        قابلیت نصب نوار تیپ بر روی خاک ، زیر خاک و یا حتی معلق

·        حمل و نقل راحت رول ‌ها به دلیل سبکی وزن

·        امکان استفاده از در اکثر زمین‌ ها و جالیز ها، با پستی و بلندی محدود و بدون نیاز به تسطیح زمین

·        اتصالات ساده و ارزان قیمت، با قابلیت کارگذاری ساده آن‌ها به صورت دستی

·        جنس پلیمری مخصوص نوار تیپ از چسبیدن جلبک و رسوبات معدنی به آن جلوگیری می‌کند

·        مقاومت در برابر UV، کودهای شیمیایی، سموم، مواد دفع آفات و اسپری‌های کشاورزی

·        صرفه‌جویی قابل ملاحظه در مصرف آب

·        افزایش بازدهی محصول و جلوگیری از گسترش و رشد علف های هرز در سطح زمین کشاورزی

·        امکان پهن کردن مکانیزه توسط تراکتور در ابتدای فصل زراعی

·        جلوگیری از توسعه و رشد علف‌های هرز در سطح زمین کشاورزی

·        نوار تیپ برای استفاده به فشار آب پایینی نیاز دارد (در حدود ۱ امسفر)

·        یکنواختی توزیع آب، امکان یکنواختی رشد بوته ها را فراهم می سازد.

·   عملیات زراعی به آسانی صورت می گیرد، چرا که رشد علف های هرز در سطح مزرعه کم شده و وجین کردن آن ها و همچنین خاک دهی بوته ها چه به صورت دستی و چه به صورت مکانیزه، به آسانی امکان پذیر می گردد.

·   میزان هدر رفت آب بسیار کم است و این عامل سبب افزایش سطح زیر کشت و در نتیجه افزایش محصول می گردد. طبق تحقیقات به عمل آمده با استفاده از نوارهای تیپ در مزارع پنبه و صیفی، میزان مصرف آب از ۱۴ هزار متر مکعب در هکتار در مزارع سنتی، به ۶ هزار متر مکعب کاهش یافته است.

·   این نوارها از خیس کردن ساقه، شاخه و برگ گیاه جلوگیری می کند. این مساله باعث کاهش ابتلا گیاه به بسیاری از آفات گیاهی می شود.

·        امکان استفاده در فصول مختلف کشت را فراهم می کند.

·   به آسانی نصب شده و به سرعت و راحت قابل پهن و جمع آوری است. این جمع آوری ممکن است به وسیله دست یا ماشین انجام گیرد.

·   این نوارها به علت فاصله کم بین خروجی ها، در انواع خاک ها یک نوار پیوسته رطوبت در زیر خاک و در ناحیه ریشه به وجود می آورند.

·   این نوارها به علت داشتن نازل های خروجی یکنواخت با آبدهی کم، قابلیت پهن شدن در مسیرهای طولانی را دارد و در نتیجه، موجب کم شدن سرمایه گذاری در خطوط پخش، توزیع و اتصالات می گردد.

·   رنگ سیاه نوار از رشد جلبک در داخل نوار، جلوگیری می کند و با توجه به آن که مسیر داخلی در شیار، روکشی از تفلون دارد. تراکم و چسبیدن ذرات به داخل شیار، غیر ممکن می گردد.

·   اتصالات نوار آبیاری به صورت قطعات ساده و استاندارد موجود است و روش کار گذاری آن به صورت دستی و ماشینی بسیار ساده است.

·        جنس پلیمری مخصوص نوار تیپ از چسبیدن جلبک و رسوبات معدنی به آن جلوگیری می کند.

·   مقاومت نوار آبیاری در مقابل و اشعه ماورا ء بنفش خورشید، کودهای شیمیایی ، سموم ، دفع آفات و اسپری های کشاورزی

مشخصات فنی نوار آبیاری :

طول رول

آبدهی

ضخامت

فاصله روزنه قطره چکان

تحمل فشار

۱۰۰۰

۱٫۸-۳ lit

۱۷۵-۲۰۰ mic

۱۰

۳ اتمسفر

۱۰۰۰

۱٫۸-۳ lit

۱۷۵-۲۰۰ mic

۱۵

۳ اتمسفر

۱۰۰۰

۱٫۸-۳ lit

۱۷۵-۲۰۰ mic

۲۰

۳ اتمسفر

 

مشخصات زیر مربوط به تیپ درز دار تولیدی شرکت پایپ ایران (تی اف پی) می ‌باشد :

·        موجود در فاصله درزهای ۱۰، ۲۰ و ۳۰ سانتی متری

·        طول هر رول نوار تیپ تی اف پی : ۱۰۰۰ متر

·        ضخامت برابر ۱۷۵ میکرون

·        وزن نوار بیشتر از ۱۱٫۲ کیلوگرم است

·        فشار کاری نوار آبیاری تی اف پی  ۱ بار می ‌باشد.

آبدهی (دبی) نوار تیپ تی اف پی :

تیپ تی اف پی در آبدهی ‌های مختلف تولید و عرضه می‌شود.

·        فاصله ۱۰ سانت: موجود با آبدهی هر روزنه برابر ۲ لیتر در ساعت

·        فاصله ۲۰ سانت: موجود با آبدهی هر روزنه برابر ۲، ۲٫۵، ۳ لیتر در ساعت

·        فاصله ۳۰ سانت: موجود با آبدهی هر روزنه برابر ۲ لیتر در ساعت

مشخصات نوار آبیاری درز دار کشاورز :

·        طول رول:۱۰۰۰ متر

·        تولید شده در فواصل درز ۱۰،۲۰،۳۰

·        فشار کاری: ۰٫۶ -۱

·        قطر خارجی ۱۶٫۵

مزایای استفاده از نوارهای آبیاری کشاورز:

·        صرفه جویی در مصرف آب، سموم و کود

·        یکنواختی مناسب ریزش آب بین تمامی قطره چکان ها

·        افزایش عملکرد محصول همچنین رشد و رسیدن یکنواخت محصول

·        قابلیت استفاده در طول چند فصل (در صورت کاربری و نگهداری صحیح و جمع آوری درست)

نوار تیپ برای آبیاری قطره ای کشت های متراکم و ردیفی بسیار مناسب است. نوار آبیاری قطره ای یا همان تیپ (Tape) مناسب آبیاری قطره ای روی سطحی و زیر سطحی کم عمق مناسب است. برای آبیاری زیر سطحی عمیق، استفاده از لوله های قطره چکان دار توصیه می شود. نوار تیپ پلاک دار سی پلاست برای آبیاری قطره ای سیب زمینی، ذرت و امثال این گیاهان مناسب است. نوار تیپ از جنس پلی اتیلن می باشد و معمولاً هر کلاف آن چند صد متر (۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ متر) است. نوار تیپ بر خلاف لوله پلی اتیلن سخت،  بسیار نرم می باشد. در واقع نوار تیپ دارای جنسی نرم و انعطاف پذیر است که هنگام ورود آب به آن پر می شود و پس از پایان آبیاری، مجدداً نوار تیپ به صورت مسطح در می آید.

موارد استفاده نوار آبیاری قطره ای :

·        گیاهان صنعتی : چغندرقند، پنبه، نیشكر، ذرت، آفتابگردان، سویا، كلزا و

·   صیفی و سبزی : سیب زمینی، پیاز، هندوانه، خربزه، گوجه فرنگی، خیار، كدو، بادمجان، گل كلم، كاهو، فلفل، هویج و

·        غلات : گندم، جو، برنج و

·        حبوبات : عدس، نخود، انواع لوبیا، ماش، نخودفرنگی و

·        گلخانه‌ ها

·        گل كاری : مزارع گل، فضای سبز

توصیه هایی جهت بکار بردن نوار آبیاری:

·        از آب های خیلی سخت و شور استفاده نکنید چرا که منجربه انسداد روزنه های آبده میشود.

·   در مورد آب های دارای آلودگی فیزیکی (ذرات معلق) لازم است طراحی و نصب ایستگاه فیلتراسیون آبیاری به گونه ای باشد که ذرات بیشتر از ۱۰۰ میکرون امکان ورود به شبکه را نداشته باشند. در صورتی که از فیلتراسیون استفاده نشود احتمال گرفتگی روزنه ها وجود دارد.

·        ایجاد شکستگی (زاویه) در سرتاسر طول نوار آبیاری تیپ نصب شده، باعث کاهش جریان آب می شود.

·   نوار تیپ را بر روی شیب های بالای ۲ درصد نصب نکنید. عدم رعایت این مسئله اولا سبب عدم یکنواختی توزیع آب در طول نوار آبیاری می شود و ثانیا در زمان غیر فعال بودن شبکه ممکن است مکش معکوس ایجاد شده و ذرات خاک به درون روزنه ها مکیده شود. در این گونه اراضی نوار در جهت عمود بر شیب نصب شود.

·   نیاز آبی گیاه را کم برآورد نکنید چرا که ریشه گیاه جهت دسترسی به آب به مجرای خروجی نوار نفوذ کرده و موجب انسداد خواهد شد.

·   پس از خاتمه عملیات تزریق کود و سموم در شبکه آبیاری ، سیستم مدت مناسبی فعال باشد تا باقی مانده مواد تزریق شده داخل نوار به وسیله آب خالص کاملاحل و دفع گردد.

·   فشار کاری ایده آل جهت بهره برداری از نوار های آبیاری تیپ ۰٫۶ اتمسفر می باشد که در صورت عدم رعایت فشار ایده آل، آبدهی روزنه ها از مقدار اسمی تغییر می نماید. حداقل فشار کاری ۰٫۴ اتمسفر و حداکثر فشار کاری ۱ اتمسفر برای نوار آبیاری تیپ می باشد.

·   اشیا نوک تیز باعث سوراخ شدن نوار تیپ می شوند. پس نوار را روی زمین نکشید و در طول زمان کشت مراقب باشید نوار سوراخ نشود.

·   پهن کردن نوار های آبیاری در طول کوتاه سبب افزایش هزینه طرح بواسطه افزایش تعداد اتصالات و افزایش متراژ لوله های آبده می گردد. پهن کردن نوارهای آبیاری در طول های زیاد نیز سبب کاهش یکنواختی آبیاری و در نهایت کاهش عملکرد محصول می شود. بنابراین توصیه می شود جهت نصب و اجرا با مهندسین مشاور مشورت کنید.

طریقه نصب و بستن انتهای لوله های تیپ :

لوله های تیپ یک روکش مخصوص دارد که بعد از آن که سر لوله روی بست ابتدایی ( متصل به لوله مانیفولد ) نصب گردید، روی لوله کشیده می شود. باید توجه داشته باشیم که قبل از استفاده از لوله ها، داخل لوله ها را بایستی با فشار مناسب شست و شو دهیم و سپس انتهای لوله را به طریق ذیل ببندیم: یک تکه کوچک از خود لوله را به طول ۱۰ سانتی متر می بُریم. انتهای لوله را دوبار تا می زنیم و از وسط تاخوردگی، یک تای دیگر می زنیم. قسمت بریده شده را روی قسمت تاخورده می کشیم و بدین ترتیب انتهای لوله بسته می شود. همواره به خاطر داشته باشیم که هر پانزده روز یک بار، انتهای لوله را باز و لوله ها را شست و شو دهیم.

پایپ ایران خود را موظف رعایت چند نکته را در آبیاری قطره ای نوار تیپ مهم و ضروری می داند؟

اصولا از سیستم آبیاری قطره ای نواری نبایستی در مزارعی که دارای آب های خیلی سخت و شور هستند، استفاده گردد. در صورت اجبار لازم است قبل از طراحی و نصب نوار، آزمایش کامل آب صورت گرفته تا در طراحی شبکه روش های پیشگیری کننده از انسداد پیش بینی شود. ایجاد شکستگی (زاویه) در سرتاسر طول نوار آبیاری تیپ نصب شده، باعث کاهش جریان آب می شود. این وضعیت به خصوص در ابتدای خطوط و حدفاصل اتصال نوار به لوله های ۱۶ میلیمتری و یا در نقاط پاره شده ای که مجددا ترمیم شده، بیشتر مشاهده می گردد که بایستی کنترل و رفع نقص شوند.

در محاسبات نیاز آبی برای آبیاری چنانچه نیاز آبی گیاه زراعی را کم برآورد گردد، ریشه گیاه جهت دسترسی به آب به مجرای خروجی نوار نفوذ کرده و موجب انسداد خواهد شد. بنابراین همواره بایستی محیط اطراف ریشه رطوبت کافی داشه باشد و نیاز آبی گیاه تامین شود. چنانچه نوار آبیاری تیپ در زیر خاک نصب شده، بهتر است برای سهولت در جمع آوری نوار، مزرعه یک نوبت آبیاری محدود شده تا خاک روی نوار نیمه مرطوب و نرم شود. برای کنترل علف های هرز توصیه می شود که از سموم علف کش استفاده شده و کارگران وجین کار از کاربرد اشیا نوک تیز برای وجین استفاده ننمایند.پهن کردن نوار های آبیاری در طول کوتاه سبب افزایش هزینه طرح به واسطه افزایش تعداد اتصالات و افزایش متراژ لوله های آبده می گردد. پهن کردن نوار های آبیاری در طول های زیاد نیز سبب کاهش یکنواختی آبیاری و در نهایت کاهش عملکرد محصول می شود.

قیمت نوار تیپ :

همان‌ طوری که متوجه شدید، نوار تیپ‌ ها انواع مختلفی دارند. بنابراین قیمت ‌های متفاوتی نیز برای آن‌ها ارائه می‌شود. جهت استعلام قیمت نوار تیپ با کارشناسان ۲۴ ساعته پایپ ایران در ارتباط باشید.

سخن آخر :

در این مقاله با انواع نوار تیپ، مزایای آن، کاردبره ها و قیمت آن آشنا شدید. استفاده از نوار تیپ امروزه در صنعت کشاورزی محبوبیت زیادی دارد. مهم ترین دلیل این مسئله آن است که آبیاری قطره ای مصرف آب را تا ۵۰ درصد کاهش می دهد.

بنابراین تولید کنندگان می توانند با همان مصرف آب قبلی، تولید خود را افزایش دهند.

 


021-66483199
09128405915